Wie hoeft géén doorstroomtoets in 2027 te maken?

Niet elke leerling in groep 8 hoeft de doorstroomtoets 2027 te maken. Veel ouders vragen zich af of hun kind vrijstelling kan krijgen en op basis van welke criteria dat gebeurt. Het is belangrijk om te weten wie wordt uitgesloten, zodat leerlingen op een passende manier kunnen worden begeleid richting het voortgezet onderwijs. In dit artikel leggen we uit welke leerlingen vrijgesteld zijn, waarom die vrijstellingen bestaan en wat dit betekent voor het schooladvies.

Waarom sommige leerlingen niet deelnemen

De doorstroomtoets is bedoeld om een objectief beeld te geven van de vaardigheden van leerlingen in taal, lezen en rekenen. Voor sommige kinderen is deelname aan deze toets echter niet passend of eerlijk. Vrijstellingen zorgen ervoor dat leerlingen niet worden benadeeld door een toets die niet aansluit bij hun leerbehoeften of cognitieve mogelijkheden. Het uitgangspunt is dat elke leerling een kans moet krijgen op een passend schooladvies.

Leerlingen die vrijgesteld zijn

Er zijn een aantal groepen leerlingen die géén doorstroomtoets hoeven te maken:

1. Leerlingen naar voortgezet speciaal onderwijs
   Kinderen die binnenkort naar het voortgezet speciaal onderwijs gaan, bijvoorbeeld met een uitstroomprofiel voor praktijkonderwijs of speciaal vmbo, zijn vrijgesteld. Deze leerlingen hebben vaak al een individueel leerplan dat beter aansluit bij hun mogelijkheden.
2. Leerlingen met een IQ onder 75
   Voor kinderen met een verstandelijke beperking kan de standaardtoets niet op een eerlijke manier worden afgenomen. Zij worden uitgesloten om te voorkomen dat de toets een verkeerd beeld geeft van hun vaardigheden.
3. Leerlingen die korter dan vier jaar in Nederland zijn
   Kinderen die recent naar Nederland zijn gekomen en nog niet voldoende Nederlands beheersen, kunnen moeite hebben met de taal in de toets. Voor hen is deelname niet zinvol en kan het leiden tot een verkeerd beeld van hun capaciteiten.

Overige uitzonderingen

Soms kan een school op basis van een individueel leerlingprofiel besluiten een kind vrij te stellen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij:

• leerlingen met ernstige leer- of gedragsproblemen,
• leerlingen die langdurig ziek zijn geweest,
• leerlingen voor wie deelname een onredelijke belasting vormt.

Het doel van deze uitzonderingen is om de toets eerlijk en passend te houden voor iedereen.

Wat betekent vrijstelling voor het schooladvies?

Vrijstelling van de doorstroomtoets betekent niet dat de leerling geen schooladvies krijgt. Het voorlopige advies wordt nog steeds opgesteld door de leerkracht op basis van:

• dagelijkse prestaties in de klas
• eerdere toetsen en methodescores
• observaties van werkhouding, motivatie en sociale vaardigheden

Het schooladvies wordt dus nog steeds volledig gebaseerd op de capaciteiten van de leerling, alleen zonder de toetsresultaten als extra factor.

Tips voor ouders van vrijgestelde leerlingen

• Vraag uitleg aan de school: Zorg dat u begrijpt waarom uw kind is vrijgesteld en hoe het schooladvies wordt vastgesteld.
• Blijf betrokken bij het leerproces: Vrijstelling betekent niet dat er geen begeleiding nodig is; uw kind kan extra ondersteuning nodig hebben bij de overgang naar het voortgezet onderwijs.
• Ondersteun thuis: Oefen op een ontspannen manier met rekenen, lezen en taal, ook als dit niet formeel wordt getoetst.

Veelgestelde vragen over vrijstelling

Wordt een vrijgestelde leerling benadeeld?
Nee. De school baseert het advies op andere betrouwbare informatie, zodat elk kind een passend advies krijgt.

Kan een leerling die vrijgesteld is alsnog vrijwillig de toets maken?
Soms is dit mogelijk, maar dit hangt af van de school en de situatie van de leerling. Het kan helpen om extra inzicht te krijgen in sterke en zwakke punten.

Hoe worden ouders geïnformeerd?
Scholen moeten ouders duidelijk uitleggen waarom een leerling is vrijgesteld en welke andere criteria worden gebruikt voor het schooladvies.

Conclusie

Niet alle leerlingen hoeven de doorstroomtoets te maken. Vrijstellingen zijn bedoeld om leerlingen te beschermen tegen een toets die niet aansluit bij hun mogelijkheden, bijvoorbeeld bij speciaal onderwijs, een lage IQ-score of beperkte Nederlandse taalvaardigheid. Voor ouders betekent dit dat het schooladvies nog steeds zorgvuldig wordt vastgesteld, gebaseerd op andere betrouwbare informatie over de prestaties en vaardigheden van hun kind. Vrijstelling is dus geen nadeel, maar een manier om de overgang naar het voortgezet onderwijs passend en eerlijk te maken.

Bestel het beste oefenboek van dit moment met flinke korting (tijdelijk!)